Tabletten delen: breukgleuf, deelbaarheid en tablettensplijters

Een breukgleuf is een groef die bedoeld is om de tablet te delen. Een siergleuf is een groef waaruit niet kan worden afgeleid dat de tablet deelbaar is. Op basis van het uiterlijk alleen is het verschil niet betrouwbaar vast te stellen. Ook meerdere gleuven bevestigen niet dat elk stuk een passende deeldosis bevat. De informatie over het specifieke geneesmiddel blijft bepalend. Het praktijkdocument van de BAK maakt uitdrukkelijk onderscheid tussen zichtbare groeven en helften met een gelijke dosis.

Dit is een leeshulp voor de bijsluiter, geen toestemming om een tablet op basis van een foto te delen.

Dat kunt u niet alleen uit het ontbreken van een breukgleuf afleiden. Controleer de bijsluiter van precies het geneesmiddel dat u voor u heeft. Is de informatie onduidelijk of ontbreekt die, bespreek de deelbaarheid dan met de apotheek. Deze aanpak sluit aan bij het ABDA-advies om elk specifiek geneesmiddel te controleren.

Een tablettensplijter geeft hiervoor geen extra toestemming. Dat een tablet mechanisch doorgesneden kan worden, zegt niets over de afgifte van de werkzame stof of over gelijke deeldoses. Neem daarom de verpakking en bijsluiter mee naar het gesprek, in plaats van conclusies te trekken uit een geneesmiddel dat er ongeveer hetzelfde uitziet.

Er is geen handeling die voor alle tabletten werkt. De informatie van ratiopharm over het delen van tabletten maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen platte en bolle vormen. Zulke algemene voorbeelden vervangen de instructies voor uw geneesmiddel niet.

Laat de apotheek een geschikte methode uitleggen. Vertel het ook als u moeite heeft met vastpakken, het openen van een hulpmiddel of het gecontroleerd delen. Een nuttige vraag is: “Kunt u mij voor deze specifieke tablet laten zien hoe de bedoelde verdeling werkt?” Als dat niet praktisch uitvoerbaar is, kunnen de apotheek en uw arts nagaan of een andere sterkte of toedieningsvorm een optie is. Wijzig het voorschrift niet zelf.

Een tablettensplijter kan helpen bij een geneesmiddel dat geschikt is om te delen. Vorm en grootte bepalen echter mede of de tablet in het hulpmiddel past. Ook de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA wijst hierop. Het hulpmiddel en een snijlijn die precies in het midden lijkt te liggen, garanderen geen exacte helften.

De HaseMed-tablettensplijter met mesje en tabletvak heeft een mesje, een houder en een tabletvak. Ga vóór uw keuze na: kunt u het lege hulpmiddel goed openen? Zijn er een gebruiksaanwijzing en reinigingsinstructies beschikbaar? Voor dit model geven we hier geen snijinstructies of uitspraken over de doseernauwkeurigheid.

Informatie over de actuele beschikbaarheid vindt u op de productpagina. Via Beschikbaarheid aanvragen kunt u HaseMed bereiken met productvragen. Voor advies over geneesmiddelen kunt u terecht bij de apotheek. Andere hulpmiddelen voor medicatiebeheer vindt u in het productoverzicht.

Bij tabletten met verlengde afgifte komt de werkzame stof over een langere periode vrij. Een maagsapresistente coating is bedoeld om afgifte in de maag te voorkomen en latere afgifte in de darm mogelijk te maken. Andere coatings beschermen bijvoorbeeld tegen licht. Als een structuur die voor deze functie belangrijk is beschadigd raakt, kan de werking veranderen. De ABDA licht deze beperkingen toe.

Aanduidingen zoals “retard”, “maagsapresistent” of “filmomhulde tablet” zijn daarom aanleiding om de informatie nauwkeuriger te bekijken. Ze geven geen algemeen antwoord op de vraag of alle geneesmiddelen in die groep gedeeld mogen worden. Ook bij een gewijzigde afgifte van de werkzame stof bestaan er productspecifieke verschillen, zoals de FDA beschrijft.

Delen en tot poeder fijnmaken moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Meer informatie vindt u in de gids over het fijnmaken van tabletten.

Stukken die op elkaar lijken, bewijzen niet dat ze gelijke hoeveelheden werkzame stof bevatten. Een laboratoriumonderzoek van de FDA uit 2016 onderzocht tabletten met twee als model gebruikte werkzame stoffen van verschillende fabrikanten en meerdere deelmethoden. De gelijkmatigheid van de stukken en de mate van fragmentatie verschilden per product en methode. De uitkomst doet geen uitspraak over alle geneesmiddelen of over de HaseMed-tablettensplijter.

Als een tablet die voor een deeldosis bedoeld is ongelijk breekt of verkruimelt, bespreek dan met de apotheek wat u moet doen. Schat de dosis niet op het oog, probeer die niet zelf te corrigeren door na te wegen en voeg geen hoeveelheid toe die volgens u ontbreekt. Geef door om welk geneesmiddel het gaat, hoe het ingenomen moet worden en welk probleem u heeft waargenomen. Deze gids kan niet bepalen welke stukken u in uw persoonlijke situatie moet innemen.

Deel een tablet waarvoor delen is toegestaan zo kort mogelijk vóór de inname, zoals de ABDA adviseert. Warmte en vocht kunnen invloed hebben op de stukken. De FDA raadt daarom af de hele voorraad in één keer te delen.

Een vak in de tablettensplijter bevestigt niet dat tabletstukken daarin stabiel blijven. Voor een overgebleven stuk moet duidelijk zijn of, hoe en hoelang het bewaard mag worden. Daarvoor geven we hier geen algemene termijn in dagen of weken. Vraag ook of deze specifieke tablet na het delen in een weekdoos mag. Voor de daaropvolgende organisatie kunt u de gids Medicijnen organiseren in een medicijndispenser raadplegen. Een praktische vakindeling vervangt geen controle van de bewaarvoorwaarden.

Met de verpakking, bijsluiter en eventueel een medicatieoverzicht kunt u de vraag gericht bespreken. Een medicatieoverzicht bevat onder meer de merknaam, sterkte, toedieningsvorm en dosering, zoals de Duitse KBV toelicht. De volgende gesprekschecklist vult deze gegevens aan:

• Geneesmiddel: Hoe heten het geneesmiddel en de fabrikant, en om welke sterkte en toedieningsvorm gaat het?
• Informatie: Wat staat er in de bijsluiter over de deelbaarheid?
• Reden: Gaat het om slikproblemen of om een al voorgeschreven deeldosis?
• Methode: Is het gebruik van een tablettensplijter voorzien en is het beschikbare model geschikt?
• Probleem: Breekt de tablet ongelijk of ontstaan er kruimels?
• Reststuk: Mag het bewaard worden, in welke verpakking of houder en hoelang?

Noteer het antwoord voor dit specifieke geneesmiddel. Bij een andere fabrikant moet de deelbaarheid opnieuw worden nagegaan, ook als de werkzame stof hetzelfde is. Verander de dosis of behandeling niet op eigen initiatief.